BSGMEDYA TANITIM VİDEOSU

YILDIRIM'DAN 15 TEMMUZ MESAJI
YAZI ÜRETİM A.Ş.

Müslüm TUNABOYLU

Müslüm TUNABOYLU
bsgmedya@hotmail.com
YAŞADIKÇA YAŞANANLAR: 1930’LI YILLARDAN BİR ANI…
23/07/2017



A
lışık olmadığım bir tümce ile siz okurlarıma geçmiş ile ilgili bazı olayları anımsatmak istiyorum.

Beni anlayacağınızı umut ederek yaşamdan kesitleri sıralamaya başlamak istiyorum.

1930'lu yılların ikinci yarısında Avrupa’dan Türkiye’ye göç eden bir ailenin en küçük bireyi olarak dün ile bugünü izninizle karşılaştırarak, geçmişi anımsamak ve sizlere de anımsatmak istiyorum.


Çok küçük olduğum için okur-yazar da değildim o zaman.Adını büyüklerin konuşmalarını dinlerken öğrendiğim Ankara Vapuru Ağustos ayının akşam karanlığında Varna limanından Karadeniz’in sularını köpürterek yol almaya başladığında, aynı yaştaki arkadaşımla kaptan köşküne yakında bulunan küçük can kurtaran kayıklarından birinin içersinden olanları izliyorduk.

VARNA’DA BİR KAÇ GÜN..
Limana yakın bir yerde kurulan çadırlarda kalmıştık.

Deniz ürünlerini de ilk olarak bu çadırların önündeki boşlukta ailemle birlikte mideme indirmiştim.

Adını bile bilmediğim deniz ürünü ile ilk tanışmamız olduğu için merak etmişim konuşmaları.
Bizimle birlikte çadırda birkaç gün geçiren dayım deniz ürününün adını HAMSİ şeklinde telaffuz etmişti. Türkiye’de bu deniz ürünü HAMSİ’yi çok yiyebilirsiniz diyerek bize bazı güzellikleri de sergilemek istemişti kendine göre.


Ankara vapuru hırçın suları yararak bizi Türkiye’ye biran önce ulaştırabilmek için çaba harcarken arkadaşımla zamanı değerlendirmek için ara sıra insanların kaldığı büyük koğuşa iniyor, tekrar kayıklarımıza dönüyorduk.

 

UYKU YOKTU GÖZÜMÜZDE!
Karanlığın doğudan aydınlanmaya başladığını o gece daha iyi anlamıştım. Dağlar, tepeler yoktu, her yanımız sularla kaplıydı.

Vapur ile yarış eden yunusların çıkardığı sesler bir başkaydı o gece.
Şafak yeri ağarırken Anadolu’nun sahillerini süsleyen yüce dağların tepeleri gözükmeye başlamıştı.


Bu gözüken Türkiye’nin dağları olsa gerek dedik arkadaşımla. Ben o zaman dünyanın yuvarlaklığını,denizleri ve benzeri suları bilemediğim bir yaşta idim. Güneşin doğduğu yer ile battığı yerin ötesinde koca bir dünyanın olduğundan bihaberdim.

 

TÜRKİYE GÖZÜKTÜ..

Arkadaşımla birlikte ailemizin bulunduğu bölüme koşarak indik.Türkiye gözüktü diye bağırdığımı anımsıyorum. O saatlerde uyanık olan ailemin fertleri vapurun güvertesine çıkarak izlemeye başlamışlardı. İzleyenlerin sayıları giderek artıyordu. Arkadaşımla birlikte gecelediğimiz kayığın içersine çıkarak güverte de bulunanları sevinç gözyaşları ile duygularını izlemeye başladık.


Bir süre sonra İstanbul Boğazı’nın Karadeniz’e açılan bölümünü hem Anadolu,  hem de Trakya parçası yamaçlarında bulunan binaları ve yurdumuzun güzelliklerini izliyorduk.
Kız Kulesi yanından geçerken kule ile ilgili anlatımları da can kulağı ile dinlemeyi ihmal etmemiştik.


O zaman Tuzla’nın bir limanı yoktu. Vapur uzakta konaklamıştı. Bugünkü gibi rıhtıma yanaşmamıştı. Türkiye’de ilk geceyi böylece karadan uzakta Ankara Vapurun da geçirmiştik.


Vapurdan önce insanlar,eşyaları ve son olarak da hayvanlar indirilmişti. Karaya büyük motorlu kayıklarla taşındık. Motor boğazın sularında yüzerken annem bir avuç suyu alarak yudumlamıştı. Tuzlu suyu neden o dakikalarda içmişti o davranışına bir anlam veremedim doğrusu.
Tuzla da göçmenlerin konaklamaları için yapılan barakaları ve müştemilatını unutmam mümkün değil.

 

DUŞA KABİNİ İLK KEZ ORADA GÖRDÜM

Uzun bir yolculuk sayılmasa da iyiden iyiye yorulmuştuk.

Kısaca Ağustosun sıcağında terlemiştik .
Bize yeni giysiler verdiler ve hazırlanmış duşa kabinlerde güzelce yıkandık. Duşa kabini ilk kez orada gördüm .
Mutfakta çok güzel yemeklerin piştiğini burnumuza gelen kokulardan sezinliyorduk.Temiz giysilerimi çok beğenmiştim.
Onları gözüm gibi koruyarak tertemiz tuttuğumu biliyorum.

Bir vapur dolusu insan birkaç barakada kurulan tek kat kısa ranzalar üzerinde topluca kalıyorduk. Bugünkü gibi her aile için ayrı bir çadırımız olmamıştı. Barakada tavana asılan birkaç gemici feneri insanların birbirini görme olanağı sağlıyordu.
Uyuyanlar,yan gelip yatanlar, ağlaşan çocuklar,ranzaların arasında gecenin ilerleyen saatinde koşuşan çocuklar ve biz.


İnsanlar, eşyalar ve hayvanlar karaya çıkarıldıktan birkaç gün sonra tren yolculuğumuz başladı. Katarın büyük bölümünü oluşturan vagonlarda oturmak için kanepe, koltuk, tuvalet yoktu.
Trenle yolculuğumuzu unutmam mümkün değil.
Kara vagon içersinde insanlar hep ayakta.İhtiyarlar çoğu kez genç aile bireylerinin dizlerine başlarını koyarak dinlenebiliyorlar.


Akşam saatlerinde başlayan tren yolculuğumuz birkaç gün sürdü. Lokomotifin istasyonlara girip çıkarken çaldığı düdük unutulacak cinsinden değil.
Tuzla da başlayan tren yolculuğu Amasya’da son buldu. Günün varlıkları ile akşam saatlerinde Mecitözü İlçesi'ne geldik. Bir gaz deposunda geceledik. Bize kumanya verdiler. Deponun ortasında yine bir gemici feneri ile aydınlanıyorduk.

 

ARABA YOKTU KAĞNI DENİLEN TAŞIT VARDI

Sabah olduğunda birkaç kağnının depo önündeki boşlukta yer aldığını gördüm. Araba yoktu kağnı denilen taşıt vardı. İki koca tekerlek üzerine konulan birkaç tahta parçası üzerine eşyalarımız yerleştirildi.

O yıllarda ilçenin nüfusça kalabalık bir köyü olan Çıkrık a gidecektik. İhtiyarlar kağnıya bindirildi,gençler ve yürüyebilen çocuklar yaya olarak kağnı konvoyunu izliyorduk.

Mecitözü ile Çıkrık arasındaki yol güzergahında tam zirvede şırıl, şırıl akan suyun bulunduğu yöreye BELPINAR deniyordu.
Burayı da unutmadım.

Yaklaşık bir saat burada konakladık. Kumanyalarımızı serin su iye ıslatarak midemize indirdik. Kağnı ile bizi köyüne götürecek olan sürücü beline sardığı bir bez parçası içersindeki yufka dürümünü orada çimenler üzerine açarak çok tatlı bir biçimde tüketmişti. Yanındaki çam bardaktan ara sırada su içen sürücü hayvanlarını da sulamayı ihmal etmemişti.


Kağnı sürücümüzün üzerindeki giysileri de unutmam mümkün değil. Kurtuluş Savaşından çıkan bir ulusun birkaç bireyi idi bizi taşıyan insanlar. Olanakları o kadardı. Pantolon değil bir pijama denebilirdi uzun don giysilerine.

Beyaz bir dokumadın oluşan giysinin çokça kirlendiği gözden kaçmıyordu.
Sabunun pek kırsal alana ulaşamadığı o günleri bir anımsarsak,deterjan olarak insanlar kil denen toprağı giysi temizliğinde kullanıyorlardı.Hatta bu sabun görevini üslenen kili kazmak için hayatını kaybedenler bile vardı.

 

ÇOCUKLARLA ÇOCUKLAR HEMEN KAYNAŞMIŞLARDI
Akşam saatlerinde Çıkrık’a ulaştı konvoyumuz. Kağnıların çıkardığı güzel sesler bir başka orkestra idi sanki. Çocuklar konvoyu köy kenarında karşıladılar. Bize bakıyorlardı. Bizimde onlar gibi bir insan olduğumuzu görünce çok sevinmişler, çocuklarla çocuklar hemen kaynaşmışlardı. Çok kısa sürede yeni arkadaş edinmemiz beni çok sevindirmişti.


Bir süre medrese görevi yapan birkaç gözden oluşan binanın içersine kağnılardaki eşyalarımız taşınmıştı. Kadınlar gelenlere verilmek üzere yufka toplamışlar, bir bölümünü de ıslatarak yenmeye adeta hazırlamışlardı.Yaşlı birkaç annenin yufkanın nasıl ıslanacağı ve yenebileceği konusunda göçmen kadınları bilgilendirdiği bugünkü gibi gözümün önünde.


Göçmen kafilesinin karşılanışını kelimelerle anlatmak çok zor. Kurtuluş Savaşından çıkalı çok az bir zaman geçmiş olmasına rağmen insanların Avrupa dan gelen göçmenlere gösterdiği sıcak ilgi unutulacak bir yaşam biçimi değildir.


Birkaç gün sonra bizim için bulunan ev aile bireylerinin ve komşuların yardımları ile onarıldı. Artık yeni evimizde idik.
Bize o günkü olanaklarla sunulan hizmeti unutamam.

 

HARF DEVRİMİ YAPILALI ON YIL OLMUŞTU

Okullar açılmıştı babam kaydımı yaptırdı. Ben bir yıl kadar Avrupa’da okula devam etmiştim. Çat pat yazabiliyordum. Öğretmenler yeterli görmedikleri için kaydımı birinci sınıfa yaptılar.
O dönemde şimdiki gibi güzel okul çantaları yoktu. Annem bana bir bez parçasından defterimi, kalemimi alacak kadar bir çanta dikmişti. Bazı arkadaşlarımın mısır sapından örülmüş çantalı vardı. Saplar çeşitli boyalarla boyanmıştı.
Onlara imreniyordum. Benim de olmasını istiyordum.

Okulumuzda bir müdür beş de sınıf öğretmeni vardı.O yıllar da müdürlere başöğretmen deniyordu.

Harf Devrimi yapılalı on yıl olmuştu.
Okur-yazar sayısı yok denecek kadardı. Askere gidenler okur-yazar olarak terhis oluyorlardı. Ağabeyim ile ablam Avrupa’da dört yıl öğrenim görmüşlerdi. Orada Türkçe,Arapça ve Bulgarca öğrenmek zorunluydu. Öğretmenlerin maaşlarını öğrenci velileri karşılıyordu.


Öğretmenlerden birisi bizim eve yakın bir yerde oturuyordu. Bir çocuğu vardı. Bir gün anneme “Öğretmenimin kızının elleri tombul, tombul benimkiler neden kuru” dediğimi, annemin onunla benim aynı besinleri alamayışımın bir sonucu olduğunu söylediğini bugün ki gibi anımsıyorum.


İkinci Dünya Savaşı başlamıştı. Ağabeyim ben son sınıfta iken askere gitmişti. Marmara bölgesinde vatani görevini yapıyordu. Ondan altı ay sonra ben de Kastamonu Gölköy Enstitüsü'ne giderek orta öğrenime başladım. Üç yıl sonra Samsun-Ladik Akpınar Köy Enstitüsü ne nakil oldum. Ağabeyimden altı ay sonra okulu bitirerek eve döndüm. Ayrılık beş yıl sürmüştü ufacık bir çocukken bir delikanlı olmuştum.

Beni tanıyamadılar. Ailemin kaldığı köye öğretmen olmuştum.

Babam beni hep umutlarla beslemiştir. O tavrı için onu hiç kınamadım. Bana oğlum ikinci sınıfa geç sana bir masa yaptıracağım derdi. Sınıfları bitirdikten sonra ‘Hani baba bana masa’ diye takıldım.”Oğlum sana masayı devlet verdi.” dedi.


İlkokul son sınıf okuma kitabı son sayfalarında unutamadığı üç şiiri bir süre internette bile aradım ancak geçtiğimiz günlerde ulaşamadığıma ulaştım diyebilirim. Bu satırları sizlere ulaştırmamda ana tema şu. Bu üç şiir Kurtuluş Savaşı sonrasında şairlerimizden Yusuf Ziya Ortaç tarafından kaleme alınmıştı.


Şairimiz yazarken yaşamış, okurlarını yaşatmıştı.
İstiklal Savaşında, Akdeniz e ve Lozan’dan bugüne adındaki şiirlerin ilkokul kitaplarından neden silindiğini geçte olsa anlamış bulunuyorum. Umarım benim yorumuma sizlerde katılacaksınız.

'Lozan’dan Bugüne' adlı şiirin ilk sekiz satırını sizlere sunuyorum:

 

LOZAN’DAN BUGÜNE:
Kılıçlar girdi kına kalemler çıktı kından
Müjdeler bekliyorduk bu ikinci akından.
Eski yöney değişmiş yeni yöney Lozan’dı
Ankara’nın gür sesi ta oraya uzandı.


Meydan boğazlaşması başladı aynı hızla
Süngünün yaptığını yapıyorduk ağızla.
Dün kılıç tutan el bugün kalem tutan eldi,
Kalemini İzmir de kılıçla yontup geldi. 

***

Lozan Antlaşması'na katılan Avrupalılar şiirin sekizinci satırına çok içerlemiş olmalılar ki dolaylı girişimlerle şiir yıllar sonra kitabın sayfalarından uzaklaştırılmıştır. Avrupa Birliğine girebilmek için yıllarca uğraşmaktayız. Ancak onlar bizi kabul etmemek için akla hayale gelmeyen nedenlerle kapıları kapatmaktadırlar.


Avrupa’da iken arkadaşlarımdan duyduğum sözleri sizlere aktarmak isterim.

O dönemde Cumhuriyetin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk sağdır. Sofya Ateşesi iken tanıdıkları Mustafa Kemal’in ülkesinde yaşayanların Avrupalı olacaklarını biliyorlar ve çocuklarının kulaklarına fısıldıyorlardı.
Umarım yazımın başlığında kullanılan kelimeleri sizler de benim gibi değerlendirirsiniz.

Beni okuduğunuz için teşekkür eder saygılarımı sunarım.

Not:Ara başlıklar site editörü tarafından konulmuştur. (bsgmedya)



865 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

SIRALARLA İLK TANIŞMA/ - 17/09/2017
Okullar bugün açılıyor. Çocuklar okulu iyiden iyiye özledi. Sokaktaki hal ve davranışlarından anlaşılıyor. Hemen her okuyan vatandaş okula ilk gidişini anımsar.
TEKERLEĞİN GÜCÜ VE ÖZGÜRLÜKLER - 18/10/2016
İnsanoğlunun dünyayı tanıması öyle kolay olmamıştır. Yazımın başlığında belirttiğim ‘tekerlek’ insanoğlunun en önde gelen yardımcısı olmuştur.
MÜSLÜM TUNABOYLU’NUN HATIRALARI - 25/08/2016
Müslüm Tunaboylu, 1932 yılında Bulgaristan’ın Şumnu İl’ine bağlı Yenipazar İlçesi’nin Söğütlü Köyü’nde dünyaya geldi. Babası çiftçilikle uğraşıyordu.
'YAŞADIKÇA YAŞANANLAR' DEMİRYOLU-HAVAALANI - 22/08/2016
Avrupa'dan Anadolu'ya göç edişimizde bizi İstanbul Tuzla’dan Amasya'ya kadar taşıyan demir rayların üzerindeki güç çok ilgimizi çekmişti.
‘YAŞADIKÇA YAŞANANLAR’ UNUTULMAYAN GÜNLERİMİZ - 22/08/2016
Unutulmayan sayısız günlerimiz vardır. Onların bazılarını gereğince değerlendirir, geleceğe devrederiz. Ama bunun yanında bazı günleri nedense unuturuz.
OLAYLAR VE İNSANLAR - 21/08/2016
Bugün sizinle çok değişik bir gezinti yapmak istiyorum. Okurlarımın benimle gezinti yapmalarını istemek bir bakıma uygun gözükmeyebilir.
KÖY ENSTİTÜLERİ VE TUĞLACILAR - 21/08/2016
Günümüzden 71 yıl önce ülkenin 21 yerinde Köy Enstitüleri adı altında eğitim ve öğretim kurumları oluşturuldu. Çorum’da merkezi Kastamonu olan Gölköy Enstitüsü sahasına alınmıştı.
ODUNDAN DOĞALGAZA YOLCULUK - 21/08/2016
Sizinle biraz geçmişe bir gezi yapmak istiyorum. Yaşlı kuşak eski günlerini bir kez daha anımsarken, genç kuşakta biz yaşlılara göre daha şanslıyız diyebilecekler.
TEKNOLOJİYE NEDEN AYAK UYDURAMIYORUZ? - 21/08/2016
Günümüzün kuşağı her nedense gelişen teknolojiye rağmen bürokrasiden vatandaşı kurtaramıyor ya da kurtarmak istemiyor. Bu sorumuza bürokrasinin her kademesinde görev alanlar yanıt verebilirler
 Devamı
BİR KİTAP